«Ez naiz egolatra, margolanetan ez diodalako neure buruari ederresten»

ANA PAGOLA, MARGOLARIA

Artistaren lanak Donostiako bi aretotan ikus daitezke egunotan, eta Iruñeko alde zaharreko estudioa ere irekia du bisitarientzat. Bere burua menina gisa margotzen du, kolore saturatuekin.

Ana Pagola Divasson margolariak (Iruñea, 1983) Serioa bizitza da, alaia artea erakusketa dauka jarrita Donostiako Lugaritz kultur etxean, urriaren 29a arte. Horrez gain, eginiko azken koadroak ditu ikusgai Groseko Kur galerian. Iruindarrek ere ez dute arazorik haren lanak ikusteko, artistaren estudioan bertan, San Jose kaleko 4.ean.

«Amatasunaren gurtza ia mistikoak atzerakada ekarri die emakumeei zientzian»

Paloma Alcala, fisikaria

 

 

Emakumeek zientzian aritzeko zer oztopo izan dituzten azalduko du Paloma Alcala irakasleak gaur Bilbon, eta ohartaraziko du emakume zientzialari gazteak atzera egiten ari direla, aurrera egin beharrean.

Astronomia emakume erakusketan ikus daitezkeen paneletako bat. / BERRIA

Paloma Alcala fisikariak (Madril, 1975) zientzia aztertzen du genero ikuspegitik, eta horren inguruko zortzi lan baino gehiago argitaratu ditu. Con faldas y en la ciencia hitzaldia emango du gaur, 18:30ean, Bizkaia aretoan (Abandoibarra 3, Bilbo), Astronomia emakume erakusketaren harira.

«Garai txar hauetan, une ona dugu kontrakultura zer izan zen gogoratzeko»

Amaia Zorrilla, zinemazalea

 

 

AEBetako kontrakultura mugimenduaren inguruko zinema ziklo berezia zabalduko du gaur Gasteizen, The Weather Underground talde hippy armatuaren inguruko dokumental batekin.

Amaia Zorrillak (Portugalete, Bizkaia, 1963) antolatu eta aurkeztuko du gaur Kontrakultura zinema zikloa, 19:30ean, Gasteizko Ibu Hots aretoan. Urriaren 9an, 18an, 25ean eta 30ean, film bana ikusi ahalko da Ameriketako Estatu Batuetako mugimenduaren hainbat alderdi ezagutzeko. Ekintza politiko-armatuak, hardcore musika, beat belaunaldiko literatura eta komikigintzaren inguruko dokumentalak eta fikzio lanak erakutsiko dituzte.

«Ez dut bereizten Christina Aguilera eta Bob Dylanen artean; dena gauza bera da»

Eef Barzelay, musikaria

Clem Snide taldeko sortzailea 'The Ghost of Fashion' diskoaren 10. urteurrena ospatzen ari da, bira berezi batekin. Diskoa hasieratik amaierara joko du gaur Donostian, Partido taldeak lagunduta.

Eef Barzelay (Tel Aviv, 1970) Ameriketako Estatu Batuetan hazi zen, New Jerseyn. Boston inguruko hainbat taldetan jo ondoren, Clem Snide sortu zuen, 1990eko hamarkadaren hasieran. Donostian arituko da gaur, 21:00etatik aurrera, Gazteszena aretoan.

«Norbaitek joan beharko luke Guardia Zibilarengana Arestiren lanak eskatzera»

Xabier Monasterio, irakaslea

 

 

Lanabesa

Xabier Monasterio (Bilbo, 1958) Gabriel Aresti euskaltegiko zuzendaria da. Berak antolatu du Harrizko Aresti Hura Gogoratzen omenaldi astea, idazlearen bizitza, lana eta garaiko testuingurua ezagutarazteko. Erakusketa bat zabaldu dute euskaltegian bertan (San Bizente 2, Zazpikaleetan), eta hainbat ekitaldi egingo dituzte datozen egunetan Bilboko Kafe Antzokian. Arestiren ipuinen irakurketa komentatua egingo du Itziar Laka EHUko irakasleak ostiralean, 11:00etan. Poetaren inguruko hitzaldia egingo du Monasteriok hurrengo ostiralean.

«Garai lasai batean gaude zientzian, eta horrek jende asko aztoratzen du»

Jose Ignacio Latorre, fisikaria

 

 

CERNeko esperimentu batek zalantzan jarri du Einsteinen teoriaren oinarria, partikula batzuek argia baino azkarrago bidaia dezaketela iradokiz. Latorrek argi du: esperimentuak du akatsa, ez Einsteinek.

Jose Ignacio Latorrek (Bartzelona, 1959) Fisika Teorikoa irakasten du Bartzelonako Unibertsitatean. Neutrinos; Einstein seguramente tiene razón hitzaldia emango du gaur, 19:30ean, Kutxaren Andia aretoan, Donostian.

«Dantza egin bai, baina musika kulturan atzera ari gara»

Roberto Moso, irrati esataria

Latinoamerikako doinuei eskainitako saioa egiten hasi da Radio Euskadin, larunbat arratsalde nagietarako konpainia.

Kamerun urrun dagoela gogorarazi zuen aspaldi, Zarama taldeko abeslari gisa, eta, orain, Latinoamerika gerturatzen du larunbatero, Radio Euskadin, Aquí Macondo saioarekin. Roberto Moso esatariak (Santurtzi, Bizkaia, 1960) irratsaioa estreinatu du, baina jarraitzen du Radio Euskadiko beste hainbat proposamenetan parte hartzen.

«Estudioa aspergarria iruditzen zait: kanpora jo nahi dut soinuak biltzera»

Ttittika Rekalt, irrati esataria

 

'Ipar Leihotik' saioa estreinatu berri du kazetari zuberotarrak. Batez ere, Gipuzkoari begirada luzatzen dio, elkarrizketen bidez herrialdean gertatzen direnak beste euskaldunei azaltzeko.

Ttittika Rekalt irrati esataria da (Altzai, Zuberoa, 1959), baina baita sortzailea ere. Ipar Leihotik saioa estreinatu berri du Iparraldeko Euskal Irratietan. Elkarrizketak landuko ditu, bi astetik behin, hegoaldeko hainbat pertsonen egunerokotasuna hurbiltzeko Euskal Irratietako entzulei. Larunbatetan, hamabostero entzun ahalko da. Edo, bestela, euskalirratiak.info atarian.

«Hau maratoia da: hamar urte barru hasiko naiz interesgarria izaten»

IMA MONTOYA. MARGOLARIA

Bilbo atzo arratsaldean, Montoyaren koadroa.

Bilbora itzuli da, baina ez da geratuko. Europan eta Asian hiriz hiri bizi ondoren, lehen aldiz jarri du bere lana etxean ikusgai. Ikasitakoa erakusten du: kanpoan konturatu da zein exotikoa den.

Margolari ibiltaria da Ima Montoya (Erandio, Bizkaia, 1963). Mosku, Londres, Tokio eta Bruselasen bizi ondoren, Budapesten ari da lanean azken boladan. Izen egokia jarri dio erakusketari: De paso. Bilbon egiten duen lehena da. Atzo zabaldu zuten, Bizkaiko Abokatuen Bazkunean (Uribitarte, 3). Urriaren 19a arte egongo da ikusgai.

«Afrikako gosetea 'reality show' gisa erabiltzen dute hedabide komertzialek»

CARLOS VAZQUEZ. ZINEMA IKUSEZINA JAIALDIAREN BURUA

Gaurtik aurrera, gizarte gaien inguruko 62 film labur eta luze ikusi ahalko dira Bilbo inguruan, KCD erakundeak antolatuta. Lehiaketako saio nagusiak irailaren 27tik urriaren 4ra arte egingo dituzte.

Garapenerako komunikazioan lan egitea erabaki zuen aspaldiCarlos Vazquezek (Barakaldo, Bizkaia, 1961), «pobreturiko herrialdeez hedabideek ematen diguten informazio okerra zuzentzeko». KCD Kultura, Communication y Desarrollo gobernuz kanpoko erakundeko zuzendaria da, eta berak antolatzen du Zinema Ikusezina jaialdia. Gizarte gaiak jorratzen dituzten filmen lehiaketa da, eta gaur hasiko da, 19:00etan, Bilboko Fnac saltokian. Ostiralean jarraituko du, Hala Dzipo elkartean (Barakaldo).

«Arratsaldean zer egingo dugun ez jakiteak morboa ematen digu»

AMAIA ARTETXE, TELEBISTA AURKEZLEA

'Euskadi Tropikala?' magazina estreinatuko du kazetariak bihar ETB1ean. Hiru orduz, udako gaiak eta jaiak jorratuko dituzte.

Amaia Artetxe (Bermeo, Bizkaia, 1984). ETBko albistegietan hasi zen lanean, eta, besteak beste, Gaztea irratitik, Pásalo eta Kalaka saioetatik pasa ondoren, Arratsalderomagazinean ibili da azken boladan. Proposamen berriarekin datorkigu orain, astelehenetik, irailaren 9a arte:Euskadi Tropikala? Udako arratsalderako magazina izango da, baina halakoetan ohikoak diren gaiak jorratzeaz aparte, zirikatzeko asmoa dute. 

Uztailean izan dugun eguraldia ikusita, Euskadi Tropikala?izenburua probokazioa da, edo behar bezalako abuztua datorrela berma dezakezue?

Eztabaida hori izan dut Iñaki Urdanpileta saioaren zuzendariarekin. Berak uste du asmatu egin dugula izenburuarekin. Batez ere, galdera ikurra jarri diogulako: Euskadi Tropikala? Ikusiko dugu zer-nolako eguraldia dugun abuztuan. Bermeon, behintzat, udazkenekoa izan dugu uztailean. Eskerrak Italian ibili naizen 10 egun oporretan, eguzki pixka bat ikusteko.

Bihar hasiko duzu saioa. Zeinen antza izango du: Pásalo edo Arratsaldero-rena?

Batez ere, Arratsaldero-ren antza izango du. Euskaraz da, ETB1en, K2000 ekoizpen etxearena. Jendea ere talde berekoa da asko, eta ezagutzen ditut gehienak, Arratsaldero-tik edo beste egitasmoetatik.

Diotenez, Euskal Herriko zauri sakonetan ziria sartzeko asmoa duzue.

Magazin klasikoa izango da: gaurkotasuna eta Euskal Herriko jaiak landuko ditugu, solaskideen laguntza izango dut estudioan, eta kazetariak ibiliko dira han eta hemen. Jaiak baliatuko ditugu herrien arteko ika-miketan zirikatzeko. Bi herritan egun berean festak eginez gero, erreportari bana bidaliko dizkiegu, giroa konparatzeko, eta jairik handiena non egiten duten ikusteko. Halere, hau ideia besterik ez da; ez dakigu nola aterako den gero.

Joango zaretela ohartaraziko diezue?

Ez dut uste. Kazetariak egunean egunekoa egiten ibiltzen dira normalean, eta guk ere kamerak hartu eta ezustean harrapatuko ditugu. Horrek ematen dio gatza eta piper apur bat.

Jenderik geratuko al da abuztuan Euskal Herrian, zuenera solaskide joateko?

Batzuk Arratsaldero-n ibilitakoak izango dira, baina, bestela, lagun berriak topatzen saiatu gara. Denetatik egongo da. Abuzturako saioa da, hilabete baterako, eta arin mugituko da. Saio bizia egingo dugu, egunero bere tokia bilatzen arituko dena. Tonua ere arina izango da; baina hiru orduko saioa izanda eta lehen zatian gaurkotasuneko gaien inguruan arituko garela kontuan hartuta, litekeena da lehen ordua serioagoa izatea.

Inprobisatzeak ez dizu beldurrik ematen?

Dagoeneko, ez. Ohituta gaude. Beldur barik, urduri gaude apur bat. Arratsaldero saioarekin egunero bost orduz ibiltzeak makina osoa martxan jarri du, eta oso trebakuntza ona izan da egunerokotasun horretara ohitzeko. Asko ikasi dugu. Goizean egunkariak irakurri arte ez dugu jakingo zer gaiak jorratuko ditugun arratsaldean, nahiz eta aurretik atalen bat lotuta izango dugun, normala denez. Baina badakit posible dela hori gauzatzea, talde ona dagoelako atzean. Horrek, gainera, morbo apur bat ematen digu.

Halako magazinetan fenomeno bitxia gertatzen ohi da ETBn: euskarazko katekoak askoz aurrekontu txikiagoa izaten du, egunero ordu gehiago egin arren. Euskadi Tropikala? ere ETB2ko Ni más ni menos-en lehengusu pobrea izango da?

Ez dakit nolakoak diren aurrekontuak, baina krisia leku guztietan sartu da, eta guri ere eragin digu.Arratsaldero magazinarekin aipatu duzuna gertatu zitzaigun. Prentsan irakurri genuen, eta tonto aurpegi itzelarekin geratu ginen denok. Etxean zegoenarentzat begi bistakoa zen Arratsaldero saio luzea zela, eta barruan geundenok bagenekien zein jende gutxirekin egiten genuen. Horrek argi uzten zuen aurrekontu txikia zuela. Kasu honetan, Euskadi Tropikala?-rekin berdin gertatuko dela uste dut.

Zuekin hasiko da udako eguraldia?

Eguraldi ona ez bada, alaitasuna eta berotasuna etorri egingo dira gurekin.

Hilabete pasatxo baterako saioa da. Zer egingo duzu ondoren?

Ez dakit; baina, printzipioz, Arratsaldero itzuli egingo dela espero dugu. Erreportari lanetara itzuliko naiz horretan. Telebistan oso etorkizun laburra daukagu. Gure geroa bihar da.

«Autore irratia egiten dut, neure nortasunarekin eta hitz egiteko erarekin»

MIKEL MARKEZ, IRRATI ESATARIA ETA MUSIKARIA

'Kaja beltza' saioarekin, irratira itzuli da abeslari errenteriarra, eta euskal kantagintzaren inguruan egiten dituen ikerketak eta zuzeneko emanaldiak uztartzen ditu, astean bitan.

Mikel Markezek 25 urte inguru daramatza musikaren munduan (Errenteria, Gipuzkoa, 1971). Halere, kantari gisa baino sarriago entzuten dugu haren ahotsa irrati aurkezle moduan, beti musikaren inguruan bada ere. Udak ekarri du Euskadi Irratira. Kaja beltza saioa egiten ari da, astelehen eta astearteetan, 20:00etan, hurrengo diskoa orrazten diharduen bitartean. 

«Europarentzat gogorra da orain Argentinatik ikasi behar izatea»

Fiona Ortiz, kazetaria

/ Paul Hanna

Fiona Ortiz (Menlo Park, Kalifornia, AEB, 1964) Reuters berri agentziak Espainian duen berriemaile burua da. Eurogunearen inguruko albisteak eta analisiak lantzen ditu mundu osorako. Ekonomia kazetaritzaren inguruan mintzatuko da gaur, EHUko Udako Ikastaroetan.

«Informaziorik eza erabatekoa dugu gaur, baina ez da kazetarien errua»

Mike Bonanno, The Yes Men taldeko kidea

 

 

Besteak beste, BBC engainatzea lortu zuen estatubatuarrak, eta orain munduan dabil, tokian tokiko ekintzaileak trebatzen.

Igor Vamosen (New York, AEB, 1968) gerra izena da Mike Bonanno. 1990eko hamarkadaren amaieran The Yes Men taldea osatu zuen, Andy Bilchbaumekin. Enpresa handietako web-gune faltsuak eratu eta haien bozeramaile gisa agertu dira hedabideen aurrean, multinazionalek etikarik ez dutela salatzeko. Bilbon izan da Bonanno aste honetan, hedabideak subertsiorako nola erabili irakasten.

«Ikusezinetik, esaten ez denetik, eraikitzen dugu doinua eta irudia»

Allende Arnaiz, artista

 

 

Al-Al project taldeak bideoari musika zuzenean lotuko dio gaur Donostian, 'Logos' ikuskizunaren bidez. Arnaiz bideogilea eta Alvaro Ledesma musikaria arituko dira Visible 2011 jaialdian.

 

Pianoa eta biolinarekin arituko da Ledesma, bideoetarako konposaturiko doinuak jotzen eta inprobisatzen.

Allende Arnaiz (Oiartzun, Gipuzkoa, 1974) argazkilaria eta bideogilea da. Alvaro Ledesma musikariarekin batera, Logos ikuskizuna taularatuko du gaur, 20:00etan, Viktoria Eugenia antzokian, Donostian. Bideo arte esperimentalaren eta musika garaikidearen arteko elkarrizketa gisa definitzen dute lana egileek. Arnaizen bideoen gainean, pianoa eta biolina joko du Ledesmak, zuzenean.

 

«M-15 mugimenduaren proposamenak eskoletara eraman behar dira»

Angels Martinez-Bonafe, irakaslea

Leiho ezin hobea du irakasle valentziarrak kalera atera diren gazteak ulertzeko, kanpaldietako eta manifestazioetako leloetan aipaturiko gaiak institutuko eskolan landu baititu ikasleokin azken urteotan.

Angels Martinez-Bonafek (Valentzia, Herrialde Katalanak, 1956) bigarren hezkuntzarako irakasleak prestatzen ditu Valentziako Unibertsitatean, eta historia irakasten du institutu batean. Qué hace una ciudadana como tú en una escuela como ésta hitzaldia emango du gaur Bilbon, Espainiako Bankua kaleko 2.ean, 10:00etatik 13:00 arte egingo den ekitaldiaren barruan.

«Pertsonaia zintzoek egingo dute euskaraz lehen euskal zonbi filmean»

Jon Sanchez, gidoilaria

'Euskal okela' egitasmoa aurrea doa: zaleen laguntzarekin filma, komikia eta bideo jokoak egitea, Euskal Herriko klixeekin jolasteko eta generoak berekin izan ohi duen satira karga leherrarazteko.

Jon Sanchez (Urnieta, Gipuzkoa, 1981) idazle eta gidoilaria da. Baleuko ikus-entzunezkoen ekoizlearentzat egin du lan, baina idazle gisa lehen egitasmo profesionala prestatzen ari da orain: Euskal okela, «lehen euskal zonbi filma», berak deskribatzen duen moduan. Egitasmoa aurkezteko sei minutu eta 40 segundu izango ditu gaur, Donostiako Kristinaenea parkeko aretoan egingo den ekitaldian. Beste sei hizlariek ere tarte berbera izango dute euren proiektuak azaltzeko; tartean, Maite Arroitajauregi Mursego musikaria eta Ana Malagon eta Goio Telletxea diseinatzaileak.

«Gaurkoak ez du zerikusirik Frantziako Iraultzarekin, orain denok garelako libre»

Gian Luca Perris, lurringilea.

Maria Antonieta gillotinan hil zuten, zerion perfumea zela-eta atxilotu zutelako. Lurrin hura egin zuen etxeko buruak azken produktua aurkeztuko du gaur Donostian, 'haserretuen' kanpalekutik oso gertu.

 

Gian Luca Perris (Erroma, 1969) Parisko Parfums Houbigant lurrin etxeko presidenteordea da. Perfumeak saltzen ez dituenean, belaontzi estropadetan parte hartzen du. Monakotik etorri da Donostiara, eta konpainiaren Fougére Royal lurrina aurkeztuko du gaur, 20:00etan, Noventa Grados galerian.

Nola heldu zinen Parfums Houbigant etxeko presidenteordea izatera?

Gure familian aitak hasi zuen tradizioa. Berger, Elizabeth Arden eta beste etxe asko zuzendu zituen. Hortik datorkit zaletasuna. Gure etxean beti eman digute aukera ogibidea aukeratzeko, zorionez, baina ni beti sentitu naiz gustura lurrinen munduan. Konpainiarentzat egiten nuen lan 14 urterekin, ahal nuen guztietan, eta 19 urterekin buru-belarri sartu nintzen horretan. Ez dut utzi geroztik. Duela sei urte erosi genuen Houbigant, izen handi horrekin lan egin ahal izateko.

Nola sortzen da lurrin bat?

Gaur egun lurrin etxe gehienek kanpoko adituekin egiten dute lan. Guk, berriz, etxeko jendearekin lantzen ditugu formula guztiak, egitasmoaren arabera aukeratzen ditugun bizpahiru aholkularirekin. Horrek esperientzia zuzena ematen digu lurrin bat sortzeko orduan. Gehienetan ideia jakin bat izaten dugu, eta neuk beti dakit zer sortu nahi dudan.

Maria Antonieta Houbigant zerion lurrinarengatik ezagutu omen zuten: hori historia da ala istorio bat?

Historiak hala dio. Jantzi apalekin mozorrotu zela Paristik ihes egiteko, baina zerion lurrinarengatik herritar arrunt bat ezin zela izan ondorioztatu zuten iraultzaileek, eta atxilotu egin zuten. Liburuetan dago, egia izango da. Nik ezin dizut zin egin.

Zuen etxea beti egon da lotuta eliteekin.

Gure asmoa ez da inoiz izan eliteentzat lan egitea, ez da bilaturiko elitismoa. Kontua da etxeak beti erabili dituela lehen mailako produktuak, eta horrek, zoritxarrez, ekoizteko kostuak garestitu egiten dituela. Lurringintza modernoak bazterrean utzi du kalitatea, eta guk horri eutsi nahi diogu.

Frantziako Iraultzaren garaian bezala, Europako hegoaldeko plazak haserretuez bete dira azken boladan. Zer deritzozu mugimendu horiei?

Europaren ekonomia Alemaniaren industrian oinarritzen da, eta horrek desoreka sortu du hegoaldeko herrialdeetan, turismoan oinarritzen direlako eta euren gazte prestuak atzerriratzen dituztelako. Espero dut Europak Alemaniaren politika egiteari utziko diola eta beste herrialdeez arduratzen hasiko dela. Noski, gaurkoak ez du zerikusirik Frantziako Iraultzarekin, orain denok garelako libre. Orduan askatasunaren alde matxinatu ziren, eta orain, zorionez, geure eskubide zibilak ditugu. Gure politikariak ekonomia orokorraz gehiago arduratu beharko lirateke, eta gutxiago euren interesez. Europa pobretzen ari da etengabe, eta bada garaia hemen benetako ekoizpena bultzatzeko.

Krisi garaiotan luxuaren apologia egitea ez al dago lekuz kanpo?

Orain arte jendeak erosteagatik erosi du edozein gauza. Baina orain jendeak ondo begiratzen du zer erosten duen. Ez dute lapurren biktima izan nahi, eta ez daude prest 50 euroko balioa duen gauza bat 200 euroan erosteko. Halere, ez dut uste plazetan kanpaturik daudenen lehentasuna perfume bat izango denik. Lurrinak gauza arinak dira, eta dagokien lekuan egon behar dute.